×

Προειδοποίηση

JUser: :_load: Αδυναμία φόρτωσης χρήστη με Α/Α (ID): 1168
JUser: :_load: Αδυναμία φόρτωσης χρήστη με Α/Α (ID): 1170

Τι μπορούμε να κάνουμε, όταν τα παιδιά στριγγλίζουν και τσιρίζουν κάθε φορά που «θέλουν» κάτι;

Ειδικά όταν είμαστε σε δημόσιους χώρους, το παιδί καταφεύγει σε αυτό τον τρόπο πίεσης πολύ πιο γρήγορα απ΄ ό,τι στο σπίτι, γιατί καταλαβαίνει ότι θα υποκύψετε πιο εύκολα σε αυτό που θέλει, για χάρη της ψυχικής υγείας των ανυποψίαστων παρευρισκομένων.


Συνήθεις πρακτικές αλλά μάλλον αναποτελεσματικές είναι:

  • να τσιρίζουμε κι εμείς προσπαθώντας να επιβληθούμε σκεπτόμενοι ότι πρέπει να διαφυλάξουμε και το κύρος μας μπροστά στους ξένους
  • να υποχωρούμε εξαπολύοντας παράλληλα μία μεγάλη απειλή τύπου «Έχε χάρη τώρα, αλλά θα το πληρώσεις μετά πολύ ακριβά»
  • να επιχειρούμε να αποσπάσουμε την προσοχή του παιδιού τάζοντας ή προσφέροντας κάτι άλλο
  • να αγνοούμε τις τσιρίδες και το κλάμα του παιδιού αποφασισμένοι να μην υποκύψουμε αυτή τη φορά, αδιαφορώντας για τα βλέμματα των γύρω μας που απομακρύνονται ενοχλημένοι

Το ζητούμενο όμως είναι να εδραιώσουμε έναν κώδικα επικοινωνίας που θα επιτρέπει στο παιδί να διεκδικεί, χωρίς να καταφεύγει στην τσιρίδα/κλάμα, πρακτική που συχνά εμπλουτίζει… με το να χτυπιέται στο πάτωμα. Γι’ αυτό σας προτείνουμε τα εξής:

1. Μην επιτρέπετε στο παιδί να ζητά κάτι στριγγλίζοντας. Δείξτε του ότι προϋπόθεση για να ασχοληθείτε με το τι θέλει είναι να μιλά ήρεμα. Γι΄ αυτό:
• κατ’ αρχήν κάθε φορά που το παιδί ζητά κάτι με κλάματα και φωνές θα πρέπει ήρεμα και με φυσικότητα να του ζητάτε να πει αυτό που θέλει «χωρίς φωνές, αργά και ήρεμα». Καλό είναι να πλησιάσετε το παιδί, να το αγγίξετε και να το κοιτάξετε στα μάτια με κατανόηση. Έτσι, το βοηθάτε να καταλάβει ότι δεν σας έχει «απέναντι» και ότι για να προχωρήσει η κουβέντα-διαπραγμάτευση, πρέπει να εγκαταλείψει τις φωνές/κλάμα. Π.χ. «Προσπαθώ να καταλάβω τι λες, αλλά δεν σε ακούω. Πες το μου πάλι ήρεμα και καθαρά.»
• Αποφύγετε εκφράσεις/αντιδράσεις που θα το «ερεθίσουν/προκαλέσουν», γιατί π.χ. θα το προσβάλλουν. Δηλαδή μη λέτε με ύφος εκνευρισμένο και επικριτικό «Μίλα κανονικά, παιδί μου!» ούτε να μιμείστε κοροϊδευτικά το παιδί «Θέλωω… ααα... να φάω μπισκότααααα!». Δείξτε του απλά και φυσικά πώς μιλάμε για να γίνουμε κατανοητοί από τους άλλους.

2. Μείνετε σταθεροί στην αρχική σας άρνηση, αλλά διατυπώστε τη με συγκατάβαση. Όταν πρέπει να δώσετε αρνητική απάντηση σε αυτό που σας ζητά το παιδί, καλό είναι να ξεκινήσετε την πρότασή σας με τρόπο συγκαταβατικό, αλλά χωρίς να αφήνετε περιθώρια για διαπραγμάτευση.
• Αυτό γίνεται με το να θεμελιώσετε την άρνησή σας σε κάποιον κανόνα που έχετε θέσει. Π.χ.: «Καταλαβαίνω ότι θα ήθελες κι άλλο παγωτό, αλλά έχουμε πει ότι τρώμε μόνο 1 την ημέρα. Οπότε θα φας παγωτό αύριο πάλι.»
• Μην υποχωρείτε ύστερα από λίγα λεπτά ή ακόμα και 1 ολόκληρη ώρα γκρίνιας. Το σύνηθες λάθος είναι ότι αφού πούμε στο παιδί «ΟΧΙ», μετά από λίγο το ξανασκεφτόμαστε και υποχωρούμε. Το παιδί θεωρεί αυτομάτως ότι έχει πετύχει αυτό που ήθελε χάρη στην επίμονη γκρίνια του. Έτσι, την επόμενη φορά θα γκρινιάξει ακόμα περισσότερο.
• Μια καλή τεχνική για να περιορίσετε αποφύγετε τις γκρίνιες σε δημόσιους χώρους είναι να κάνετε στο παιδί τις αναγκαίες εξηγήσεις εκ των προτέρων. Π.χ.: «Θα πάμε στο σούπερ-μάρκετ. Μπορείς να ζητήσεις να πάρουμε 1 πράγμα μόνο, ό,τι και να είναι αυτό.», « Θα πάμε στην εκκλησία. Πώς συμπεριφερόμαστε στην εκκλησία θυμάσαι; Μιλάμε σιγά και μόνο όταν είναι ανάγκη.». Ζητάτε από το παιδί να συμφωνήσει σε αυτούς τους κανόνες κα μάλιστα να τους επαναλάβει (π.χ. «Για πες πώς συμπεριφερόμαστε στην εκκλησία;»). Έτσι, θέτετε το πλαίσιο ώστε το παιδί να δεχθεί την άρνησή σας πιο εύκολα, αφού θα είναι συνεπής με αυτά που έχετε συμφωνήσει εκ των προτέρων και τους γενικούς κανόνες συμπεριφοράς που ακολουθείτε στην οικογένειά σας.

3. Μη συνοδεύετε το όχι σας με απειλές που είναι προφανές ότι δεν θα τηρήσετε. Η συνηθέστερη απειλή που εξαπολύουμε είναι «Θα φύγουμε αυτή τη στιγμή, εάν συνεχίσεις», κάτι που όμως δεν κάνουμε σχεδόν ποτέ!
• Ακόμα και όσοι γονείς αποφεύγουν αυτή την παγίδα συνήθως λένε στο παιδί ότι το αποτέλεσμα της συμπεριφοράς του θα είναι να χάσει κάποιο προνόμιο/παιχνίδι από… την επόμενη κιόλας μέρα, κάτι που συνήθως έχει ξεχαστεί μέχρι το άλλο πρωί.
• Όταν το παιδί δεν πείθεται να σταματήσει να τσιρίζει και να απαιτεί αυτό που θέλει, είναι προτιμότερο να ακολουθήσουμε τη μέθοδο που προτείνουμε στην ενότητα «Πειθαρχημένα παιδιά χωρίς καβγάδες». Δηλαδή κάνουμε στο παιδί ερωτήσεις με τις οποίες το κατευθύνουμε να αυτοπειθαρχήσει (Π.χ.: «Θέλεις να ξαναέρθεις μαζί μου στο σούπερ μάρκετ; Θέλεις να ξαναέρθεις; Τι πρέπει να κάνεις για να σε ξαναπάρω μαζί μου; Να μη φωνάζεις και να διαλέξεις ένα μόνο πράγμα, παιχνίδι ή φαγητό»)

4. Κρατήστε την ψυχραιμία σας και μην συμπεριφέρεστε με τον τρόπο που λέτε στο παιδί να μη συμπεριφέρεται. Δηλαδή μη στριγγλίζετε και μην υψώνετε τον τόνο της φωνής, όταν το μαλώνετε ή γενικώς διαφωνείτε. Ο τόνος της φωνής σας πρέπει να είναι ήρεμος. Απλώς θα πρέπει αυτό τον τρόπο επικοινωνίας να τον εφαρμόζετε όσο το δυνατόν πιο σταθερά. Εάν όταν είστε στο σπίτι, συνηθίζετε να φωνάζετε στο παιδί και να απορρίπτετε απότομα και χωρίς πολλές εξηγήσεις αυτό που θέλει (Π.χ. «Είπα ΌΧΙ!!!! ΤΕΛΟΣ!»), είναι προφανές ότι, εάν σε δημόσιους χώρους υιοθετείτε ένα ήρεμο και εκλεπτυσμένο τρόπο, ισοδυναμεί με το να μιλάτε στο παιδί κινέζικα. Το παιδί αντιλαμβάνεται τις διαφορές και θα προσπαθήσει να σας πείσει μέχρι να δει μπροστά του τον δικό σας γνώριμο τρόπο.

 

 

Γενικές συμβουλές!

  • Μην ξεχνάτε ότι για να εκπαιδεύσουμε το παιδί σε σωστούς τρόπους επικοινωνίας και διεκδίκησης πρέπει:
  • Να αφιερώνουμε χρόνο με το παιδί στο σπίτι και να μην περιμένουμε να βρεθούμε έξω και ενώπιον άλλων για να ασχοληθούμε με το να το εκπαιδεύσουμε και να του βάλουμε όρια.
  • Να είμαστε συνεπείς και να μη συμπεριφερόμαστε διαφορετικά στο σπίτι και διαφορετικά εκτός παρουσία άλλων, γιατί το παιδί αντιλαμβάνεται ότι αλλάζουν οι κανόνες και εφαρμόζει την ίδια τακτική.
  • Nα λαμβάνουμε υπόψη και την ιδιαίτερη κατάσταση του παιδιού (π.χ. όταν είναι κουρασμένο, νυστάζει, πεινάει κλπ είναι σύνηθες να γκρινιάζει και να δυσκολεύεται να «συνεργαστεί»). Στην περίπτωση αυτή δεν έχει νόημα να προσπαθούμε να του επιβληθούμε ή να το εκπαιδεύσουμε παρά να το ηρεμήσουμε αγκαλιάζοντάς το και να φροντίσουμε να καλύψουμε τη βασική ανάγκη π.χ. της πείνας ή της νύστας.

 

Ε.Τ. © parentbook

 

 


Τι γίνεται όταν μια μέρα το παιδί αντιμιλήσει;

Οι περισσότεροι γονείς εξοργίζονται, αλλά και πληγώνονται, όταν το παιδί τους μία μέρα τους απαντήσει με «υφάκι» σαν να μιλά στον κολλητό/ή του (π.χ. «Ας πρόσεχες!» «Hello!!»).
Πρόκειται για έλλειψη σεβασμού; Η αλήθεια είναι πως «ναι». Η φιγούρα της μητέρας και του πατέρα ίσως να μην είναι τόσο τρομακτική όσο ήταν στο παρελθόν, τα τηλεοπτικά προγράμματα με τα παιδιά-μικρομέγαλα που πετάνε «εξυπνάδες» παίζουν και αυτά το ρόλο τους και φυσικά οι συνήθειες των συνομηλίκων επηρεάζουν κατά πολύ τη συμπεριφορά των παιδιών όσο προχωρούν προς την εφηβεία.

Το βέβαιο είναι ότι δεν μπορούμε να αφήσουμε να συμβαίνει κάτι τέτοιο, δηλαδή το παιδί να αντιμιλά χωρίς σεβασμό. Γι ‘αυτό δουλέψτε έγκαιρα προς αυτή την κατεύθυνση. Εμείς σας προτείνουμε 4 βασικές πρακτικές.

--------------------

1ον: Από την προσχολική ηλικία να εξηγείτε στο παιδί με κάθε ευκαιρία τι είναι αγένεια και ποιοι είναι οι κανόνες σεβασμού προς τους μεγαλύτερους και όχι μόνο.

  • Στις μικρές ηλικίες βοηθά, όταν το παιδί λέει κάτι με τρόπο που δεν είναι ο πλέον ευγενικός, να ξαναλέτε αυτό που είπε το παιδί διατυπώνοντάς το με τον σωστό τρόπο. Π.χ. «Λέμε ‘παρακαλώ’, όταν ζητάμε κάτι», «Λέμε ‘Όχι ευχαριστώ’, όταν θέλουμε να αρνηθούμε».
  • Επιπλέον να είστε σταθεροί στην τήρηση των κανόνων ευγένειας. Δηλαδή να είστε αυστηροί με τα παιδιά μας στο πώς μιλούν όχι μόνο σε εσάς αλλά στον καθένα. Από νωρίς λοιπόν να λέτε στο παιδί κανόνες όπως:

- Στην οικογένειά μας δεν ειρωνευόμαστε τους άλλους.
- Στην οικογένειά μας ζητάμε πάντα ευγενικά αυτό που θέλουμε και σεβόμαστε την απάντηση του άλλου.
- Στην οικογένειά μας όταν μιλάμε, κοιτάμε τον άλλον και τον ακούμε προσεκτικά. Γι’ αυτό όταν μου μιλάς, θα με κοιτάς.

  • Καθώς το παιδί μεγαλώνει ή αρχίζει να συναναστρέφεται πιο μεγάλα παιδιά σχολικής ηλικίας, ενδέχεται να αρχίσει να αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο μας μιλά. Συνήθως τα παιδιά έχουν συναίσθηση ότι αυτό που θα πουν ξεπερνά τα όρια, αλλά το λένε και περιμένουν την αντίδρασή σας. Γι’ αυτό είναι σημαντικό από τις πρώτες φορές που το παιδί θα δοκιμάσει να μιλήσει με αγένεια/περιφρόνηση, να του ξεκαθαρίσετε ότι στην οικογένειά σας δεν σας αρέσει να γίνεται κάτι τέτοιο και δεν επιτρέπετε να μιλά ο ένας στον άλλον με τρόπο που δείχνει έλλειψη σεβασμού.

 

2ον Προσπαθήστε όσο μπορείτε να μην παραβιάζετε πρώτοι εσείς τους κανόνες σεβασμού που θέλετε και τα παιδιά σας να ακολουθούν. Αυτό ισχύει και για ειρωνικά ή προσβλητικά σχόλια. Τα παιδιά ακόμα και οι έφηβοι διδάσκονται από το παράδειγμά μας. Οι εξυπναδίστικες εκφράσεις θα σας επιστραφούν.


3ον Στις περιπτώσεις που η διαφωνία με το παιδί εξελιχθεί σε καβγά, θα πρέπει να έχετε υπόψη τα εξής:

  • (α) Όταν διαφωνείτε με το παιδί, να προσπαθείτε να εκφράζετε θετικά τη γνώμη/αντίρρησή σας. Εκφράστε πρώτα κατανόηση για αυτό που νιώθει/θέλει το παιδί και στη συνέχεια εξηγείστε το σκεπτικό σας (Π.χ.: «Καταλαβαίνω ότι θέλεις να καθίσεις να δεις τηλεόραση ως αργά, αλλά ξέρω ότι τα παιδιά στην ηλικία σου χρειάζονται οπωσδήποτε 8 ώρες ύπνο, για να είναι υγιή. Οπότε έχω ευθύνη να στο λέω αυτό κάθε βράδυ και αν φροντίζω για την καλή σου υγεία».) Ακόμα και αν το παιδί κοπανίσει πίσω του την πόρτα φωνάζοντας «Είναι άδικο!!», θα σκεφθεί αυτά που του είπατε και δεν θα συσσωρεύσει θυμό που μπορεί να «βγάλει» σε ανυποψίαστο χρόνο.
  • (γ) Εάν η συμπεριφορά-αντίδραση του παιδιού ξεπερνά τα όρια, αλλά δεν ταιριάζει στη γενική συμπεριφορά και στον τρόπο με τον οποίο συνήθως λειτουργεί το παιδί, είναι σημαντικό να διατηρήσετε την ψυχραιμία σας και να αναζητήσετε τη βαθύτερη αιτία μέσα από μια ήρεμη κουβέντα με το παιδί. Αυτό βεβαίως απαιτεί υπομονή και την κατάλληλη διάθεση και από τις δύο πλευρές.
  • ------------------------------

    Συμβουλή:
    Επειδή είναι πιθανό το παιδί να «ξεσηκώνει» μια αγενή συμπεριφορά από τα σήριαλ που παρακολουθεί ή τους φίλους του, καλό είναι σε κάθε ευκαιρία να ξεκαθαρίζετε ότι στη δική σας οικογένεια δεν επιτρέπεται να μιλά κανείς με αγένεια ή απρέπεια.
    Όταν λοιπόν αναφέρεστε στο πώς πρέπει να συμπεριφέρεται να λέτε «Στην οικογένειά μας ….», για να καταλάβει το παιδί ότι ο/η κολλητός/ή του μπορεί να μιλά με συγκεκριμένο τρόπο στους γονείς του, αλλά εκείνο πρέπει να ακολουθεί τους κανόνες της δικής του οικογένειας.

     

    Ε.Τ. © parentbook

     

Βασικά χαρακτηριστικά της ανάπτυξης των παιδιών στην προσχολική ηλικία (3-6 ετών) είναι τα εξής:

  • Μπορεί να παρατηρεί τη συμπεριφορά των άλλων και να μιμείται (ικανότητα για μίμηση)
  • Το λεξιλόγιο παρουσιάζει ραγδαία αύξηση, αλλά δεν μπορεί να παράξει αυθορμήτως τις κατάλληλες λέξεις, καθώς χρειάζεται ερεθίσματα και καθοδήγηση.
  • Αρχίζει να λειτουργεί η φαντασία.
  • Στηρίζεται στα άμεσα αντιληπτικά δεδομένα και η σκέψη του είναι μεταγωγική (από το μερικό προς το μερικό) με τάση να θεωρεί πως αυτά που συμβαίνουν συγχρόνως συνδέονται μεταξύ τους με αιτιώδη σχέση.
  • Εγκαταλείπει την εξάρτηση της βρεφικής ηλικίας και αναπτύσσει την τάση για αυτονομία και πρωτοβουλία

 

Επομένως, το παιδί της προσχολικής ηλικίας χρειάζεται περιβάλλον πλούσιο σε ερεθίσματα και ευκαιρίες για παιχνίδι, συναναστροφή με άλλους και δημιουργική δράση. Προφανώς η καθήλωση μπροστά στην τηλεόραση δεν ευνοεί τη δημιουργική έκφραση και την αλληλεπίδραση με το κοινωνικό και φυσικό περιβάλλον.

Επιπλέον, το παιδί λαμβάνει ως πρότυπο προς μίμηση τις συμπεριφορές που βλέπει στην τηλεόραση.

 

Γι’ αυτό κάντε κλικ ΕΔΩ και διαβάστε προτεινόμενες παρεμβάσεις από την πλευρά των γονέων.

E.T. © parentbook

Βασικά χαρακτηριστικά της ανάπτυξης των παιδιών σχολικής ηλικίας (6-12 ετών) είναι τα εξής:

  • Το παιδί πραγματοποιεί νοητικές πράξεις οι οποίες όμως αφορούν τα υλικά της άμεσης εμπειρίας του.
  • Η γλωσσική ανάπτυξη συνεχίζει τη ραγδαία εξέλιξη ως προς την ποσότητα και την ποιότητα του λεξιλογίου.
  • Η προσαρμογή στις γνωστικές και κοινωνικές απαιτήσεις της σχολικής ζωής είναι το κεντρικό ζητούμενο με βασική ανησυχία την αποδοχή από τους άλλους.  

 

Έχοντας υπόψη τα παραπάνω κάντε κλικ ΕΔΩ και διαβάστε προτεινόμενες παρεμβάσεις από την πλευρά των γονέων πέρα από την πρακτική να μην τοποθετούμε τηλεόραση στο παιδικό δωμάτιο.

E.T. © parentbook

Γνωρίζετε από πότε τα παιδιά αποκτούν ταυτότητα του φύλου τους;

  • Μέχρι το 2ο έτος της ηλικίας, τα παιδιά έχουν μάθει να χρη­σιμοποιούν σωστά τους χαρακτηρισμούς για το φύλο (κορίτσι, αγόρι).
  • Από το 3ο έτος της ηλικίας (ορισμένες φορές ακόμη και νωρίτερα), τα παιδιά εμφανίζουν τις λεγόμενες «προ-προκαταλήψεις», δηλαδή πρώιμες ιδέες, απέναντι σε άλλους με βάση το φύλο.
  • Ανάμεσα στον 3ο και 5ο χρόνο ηλικίας, τα παιδιά προσπαθούν να καταλάβουν ποια είναι τα βασικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα του εαυτού τους και ποιες πλευρές του παραμένουν σταθερές. Αναρωτιούνται αν θα μείνουν για πάντα κορίτσι ή αγόρι;
  • Τα παιδιά ηλικίας 4-5 ετών δεν συμπεριφέρονται απλώς σύμφωνα με το φύλο τους, αλλά φροντίζουν και να υπογραμμίζουν ότι αυτό που κάνουν αρμόζει στο φύλο τους (π.χ. «Δεν θέλω να παίζω με κορίτσια, γιατί παίζουν κοριτσίστικα παιχνίδια και τραγουδάνε».

 

 

Ο Nicholson (1984) παρατηρεί ‘Περπατήστε στο δρόμο κρατώντας ένα μωρό, σταματήστε τους 20 πρώτους ανθρώπους που θα συναντήσετε, ζητήστε τους να κρατήσουν το «Μάρκο» και να σας περιγράψουν τη συμπεριφορά του. Επαναλάβετε τη διαδικασία... ρωτώντας τους τη δεύτερη φορά τι πιστεύουν για τη «Μαίρη». Το μωρό θα είναι το ίδιο και στις δύο περιπτώσεις. Όποιο κι αν είναι πραγ­ματικά το φύλο του μωρού, το «Μάρκο» θα τον περιγράψουν ως ζωηρό, πονηρούλη, δυνατό, ενώ τη «Μαίρη» αξιαγάπητη, χαριτωμένη, υπέροχη και γλυκιά’.

 

Σε άλλη έρευνα ζητήθηκε από 38 αγόρια και 38 κορίτσια να παίξουν με ένα ειδικό ελατήριο και να του περάσουν μια συρμάτινη θηλιά από πάνω ως κάτω, χωρίς να πιάσουν το σύρμα. Οι ερευνητές είπαν στα μισά παιδιά ότι αυτό ήταν ένα τεστ πάνω στο πόσο καλός είναι κανείς στη χρήση μηχανών και στα υπόλοιπα ότι το τεστ αφορούσε ικανότητες ραπτικής, πλεκτικής και κεντήματος. Η επίδοση των παιδιών, στην περίπτωση που η εξήγηση του παιχνιδιού αφορούσε μια δεξιότητα «κατάλληλη» για το φύλο τους, ήταν υψηλότερη, σε σύγκριση με τα παιδιά, αγόρια και τα κορί­τσια, στα οποία δόθηκε η πληροφορία ότι η συγκεκριμένη δραστηριότητα «ταίριαζε» στο αντίθετο φύλο.

 

Τα παραπάνω δείχνουν ότι αυτό που θεωρούμε αγορίστικη ή κοριτσίστικη συμπεριφορά μαθαίνεται μάλλον και εδραιώνεται από την επιθυμία του παιδιού να ανταποκριθεί στις προσδοκίες και τα πρότυπα της κοινωνίας.

 

Μη σεξιστικό περιβάλλον στο σπίτι σημαίνει ότι βοηθάμε το παιδί να κατανοήσει την ταυτότητα του φύλου του που έχει να κάνει με την ανατομία του, χωρίς όμως να καλλιεργούμε στερεοτυπικές αντιλήψεις που υποβιβάζουν το άλλο φύλο ή/και αποκλείουν από τη ζωή του παιδιού συγκεκριμένες συμπεριφορές/ασχολίες κοκ. 

 

 

Ε.Τ. © parentbook

 

Αυτο-εικόνα, Αυτο-αντίληψη, Αυτο-ιδέα: Η εικόνα που έχουμε για τον εαυτό μας, για το πώς είμαστε εξωτερικά, τι μπορούμε να κάνουμε, τι πιστεύουμε, τι γνωρίζουμε και τελικά ποια θέση μπορούμε να έχουμε στην καρδιά των άλλων, αφού ο απώτερος στόχος είναι να κερδίσουμε αγάπη και αποδοχή.

Η αυτο-εικόνα του παιδιού διαμορφώνεται από τα σημαντικά πρόσωπα και μάλιστα στα πρώτα στάδια της ζωής του. Τα πρώτα μηνύματα που λαμβάνει το παιδί για την αξία του ως ατόμου έχουν πρωταρχικό ρόλο στη διαμόρφωση της αυτο-εικόνας του.

Γονείς και αργότερα δάσκαλοι και συμμαθητές διαμορφώνουν την αυτο-εικόνα του παιδιού, γι’ αυτό και αυτή η εικόνα είναι δυνατό να μεταβάλλεται με την πάροδο της ηλικίας ανάλογα με τις εμπειρίες του παιδιού.

Είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζουμε και να καταλαβαίνουμε πώς βλέπει ένα παιδί τον εαυτό του. Είναι εξίσου σημαντικό να γνωρίζουμε πώς εμείς οι γονείς μπορούμε να διαμορφώνουμε ένα οικογενειακό περιβάλλον που ενισχύει τη θετική αυτο-εικόνα του παιδιού.
 

Χτίστε την αυτοπεποίθηση του παιδιού μέσα από τις πρώτες "δυσκολίες της ζωής"... δηλαδή μια σπρωξιά που δέχτηκε από άλλο παιδί, μια κούκλα/μπάλα που του πήραν μέσα από τα χέρια του!

 

Τι θα κάνατε εάν βλέπατε ένα παιδάκι ν’ αρπάζει την μπάλα του μικρού σας μέσα από τα χέρια του, για να παίξει, ενώ το μικρό σας σκύβει το κεφάλι και βάζει τα κλάματα;

Τι κάνετε όταν σε κάποιο παιδικό πάρτι τα παιδάκια σπρώχνουν και παραμερίζουν το δικό σας, για να προλάβουν να πάρουν το μεγαλύτερο μπαλόνι; Ειδικά εάν το παιδάκι σας είναι κάπως μικροκαμωμένο για την ηλικία του και ιδιαίτερα προσεκτικό στους τρόπους του (γιατί ορθώς το έχετε μάθει να μην παίρνει τη σειρά άλλων ή να μην χτυπά άλλους για να πάρει αυτό που θέλει), νιώθετε την ανάγκη να παρέμβετε και να «καθαρίσετε» για χάρη του;

 

Πώς είναι προτιμότερο ν’ αντιδρούμε σε τέτοιες περιστάσεις; Ή καλύτερα ας ξεκινήσουμε από το τι είναι καλύτερο να ΜΗΝ κάνουμε.

  • Ας ΜΗΝ τρέξουμε προς το παιδί για να λύσουμε το πρόβλημα για λογαριασμό του και να βρούμε το δίκιο του.
  • Ας ΜΗΝ κάνουμε σκέψεις του τύπου «Αχ, το παιδί μου μοιάζει. Έτσι ήμουν κι εγώ μικρή/ός. Θα εξελιχθεί σε δειλό άτομο και οι άλλοι πάντα θα είναι από πάνω.»

 

Γιατί πρέπει ν’ αποφύγουμε τα δύο παραπάνω;

Γιατί έτσι καθηλώνουμε το παιδί στη θέση του αδύναμου, του δειλού, του θύματος, του ατόμου που δεν μπορεί να υπερασπιστεί τον εαυτό του.

Κάθε φορά που διεκδικούμε το δίκιο του παιδιού μας για λογαριασμό του, εκείνο κάνει ένα βήμα πίσω, αισθάνεται ακόμα πιο αδύναμο και την επόμενη φορά που ένα παιδάκι θα του πάρει το παιχνίδι του θα αντιδράσει ακόμα πιο παθητικά. Αυτό που συμβαίνει δηλαδή είναι ότι – αντί να βοηθήσουμε το παιδί να μάθει να υπερασπίζεται τον εαυτό του - άθελά μας ανοίγουμε το δρόμο ώστε το παιδί να επιβεβαιώσει τους αρχικούς μας φόβους (ότι δηλαδή είναι δειλό και δεν έχει την δύναμη να υπερασπιστεί τον εαυτό του).

Κάθε φορά που τρέχω να λύσω το πρόβλημα που αντιμετωπίζει το παιδί, το παιδί αποδυναμώνεται και δυσκολεύεται να χτίσει την αυτοπεποίθησή του, γιατί απλούστατα του στερώ την ευκαιρία να αντιμετωπίσει μόνο του το πρόβλημα, δεν του δίνω το χώρο και το χρόνο να στεναχωρεθεί τόσο ώστε ν’ αρχίσει να αντιδρά διερευνώντας τις διαθέσεις των άλλων και τους τρόπους να προστατεύει τον εαυτό του.

 

Τι μπορούμε να κάνουμε;

Νομίζετε ότι μπαίνοντας εσείς στη μέση θα του δείξετε τι πρέπει να κάνει και πώς να περνά στην αντεπίθεση; Όπως είπαμε, το πιθανότερο είναι ότι το παιδί απλώς θα μάθει να βασίζεται πάνω σας και να πιστεύει όλο και πιο πολύ ότι δεν μπορεί μόνο του να αντιμετωπίσει τις αρνητικές συμπεριφορές των άλλων.

 

Καλούμαστε όμως να δείξουμε στο παιδί ότι μπορεί να αντιδρά και να διεκδικεί αυτό που θέλει. Αυτό δεν σημαίνει ότι θα απορρίψουμε την ιδιοσυγκρασία του παιδιού θεωρώντας ότι δεν θα επιβιώσει (εάν είναι ευγενής και δεν παίρνει τη σειρά του άλλου ή δεν ορμά στο παιχνίδι να πάρει αυτό που θέλει από τους άλλους). Ας αποφύγουμε να πούμε στο παιδί: «Άντε, τι κάθεσαι και τις τρως. Όρμα και συ! Κάθεσαι εκεί σαν χάνος και κοιτάς». Δεν θέλουμε ν’ αναγκάσουμε το παιδί να συμπεριφερθεί όπως ένα ορμητικό ή επιθετικό παιδί, γιατί απλούστατα δεν θα είναι ο εαυτός του.

 

Αυτό που κάνουμε είναι να του προτείνουμε τρόπους αντίδρασης και να το υποστηρίξουμε ώστε να τους εφαρμόσει ΜΟΝΟ του. Μπορεί να μην το κάνει την πρώτη ή τη δεύτερη φορά, όμως σιγά-σιγά θα το δουλεύει στο μυαλό του και αργά ή γρήγορα θα βρει το δρόμο να υπερασπίζεται τον εαυτό του χωρίς να πηγαίνει κόντρα στη φύση του και στις αξίες (κανόνες συμπεριφοράς) που του έχετε μάθει.

Δείτε ένα παράδειγμα κάνοντας κλικ ΕΔΩ!

 

Ε.Τ. © parentbook

------------------------------

Να θυμάστε ότι είναι σημαντικό το παιδί όσο είναι ακόμη μικρό (προσχολική ηλικία) να βιώσει απογοητεύσεις και να μάθει ν’ αντιμετωπίζει αλλά και να ξεπερνά τυχόν αρνητικές συμπεριφορές άλλων παιδιών στα πάρτι, τις παιδικές χαρές κλπ.

Διαφορετικά είναι πιθανό να έρθει αντιμέτωπο με τα αρνητικά αποτελέσματα του υπερπροστατευτικού τρόπου ανατροφής πολύ αργότερα, στα πρώτα σχολικά χρόνια. Δείτε το σχετικό άρθρο "Η ιδέα του γεμάτου όπλου".

 

Για να βοηθήσετε το παιδί να θέτει στόχους υψηλούς αλλά πραγματοποιήσιμους, διαβάστε το άρθρο μας Αρχική>Οικογένεια>Επικοινωνία γονέα-παιδιού>Πειθαρχία και Ενίσχυση> Όχι άλλες εντολές!

Για να τονώσετε την αυτοπεποίθηση του παιδιού όταν ανοίγουν τα σχολεία, διαβάστε το άρθρο μας Αρχική>Σπίτι>Επιστροφή στο Σχολείο> Πώς να προετοιμάσετε ψυχολογικά το παιδί

Πώς θα πείτε σ' ένα μικρό παιδί ότι πρέπει να φύγετε για τη δουλειά σας και θα πρέπει για λίγες ώρες να σας αποχωριστεί;

Ο αποχωρισμός βιώνεται σε πολλές περιπτώσεις στη ζωή ενός παιδιού, είναι αναπόφευκτος, αναμενόμενη φάση της ανάπτυξής του αλλά και απαραίτητος όταν το παιδί έχει προετοιμαστεί σωστά.

Φαίνεται πως μπορεί να διευκολύνει την ψυχολογική ωρίμανση και τη δόμηση της προσωπικότητας του παιδιού μέσα από την κινητοποίηση νέων ευκαιριών για μάθηση και προσαρμογή. Το άγχος κατά τον αποχωρισμό δεν είναι απαραίτητα τραυματικό. Αν δεν είναι καταλυτικό τη δεδομένη στιγμή, κινητοποιεί τους αμυντικούς και προσαρμοστικούς μηχανισμούς ενδυναμώνοντας την αντίληψη του εαυτού και των άλλων και συντελώντας έτσι στη δόμηση της προσωπικότητας και την υγεία.

Κάθε αποχωρισμός εξαρτάται από την αναπτυξιακή φάση (ηλικία) του παιδιού, τα χαρακτηριστικά του (ταπεραμέντο), τις προηγούμενες εμπειρίες απώλειας και αποχωρισμού που έχει το ίδιο το παιδί, αλλά και από την οικογένεια, από το πώς δηλαδή οι γονείς αντιλαμβάνονται, αισθάνονται, βιώνουν και αποδέχονται τον αποχωρισμό και πώς χειρίζονται το γεγονός.

Στη βιβλιογραφία αναφέρεται πως οι πιο δύσκολες ,εποχές για να αποχωριστεί ένα παιδί τη μητέρα του είναι: το δεύτερο εξάμηνο ζωής όταν εμφανίζεται το λεγόμενο «άγχος των ξένων» και στο τέλος του δεύτερου χρόνου, όταν το παιδί διανύει τη λεγόμενη «περίοδο επαναπροσέγγισης».

Aυτή η δυσκολία εννοείται με την έννοια ότι σε αυτές τις περιόδους ο αποχωρισμός εγείρει μεγαλύτερο άγχος στο παιδί και ότι αυτό είναι αναμενόμενο στην ηλικιακή φάση που βρίσκεται.

Για τον λόγο αυτόν θα είναι προτιμότερο να αποφεύγουμε αποχωρισμούς που πραγματοποιούνται για πρώτη φορά σε αυτές τις δυο φάσεις. Δηλαδή να αποφύγουμε, για παράδειγμα, να στείλουμε το παιδί σε βρεφικό σταθμό για πρώτη φορά στο δεύτερο εξάμηνο της ζωής του ή σε παιδικό σταθμό στο τέλος του δεύτερου χρόνου. Προτιμούμε άλλες περιόδους, είτε νωρίτερα είτε αργότερα από αυτές τις φάσεις. Βέβαια υπάρχουν περιπτώσεις που κάποια πράγματα είναι αναπόφευκτα, όπως όταν γεννηθεί ένα αδερφάκι και λείψει η μαμά σε αυτό το διάστημα στο μαιευτήριο. Και τότε όμως, γνωρίζοντας τα παραπάνω, θα πρέπει να είμαστε πιο προσεκτικοί με το παιδί.

Η πρώτη φορά στο σχολείο αποτελεί σημαντική αλλαγή στη ζωή του παιδιού και της οικογένειας. Οι πρώτες μέρες συχνά συνοδεύονται από κλάματα και ψυχική κούραση τόσο για τα παιδιά όσο και για τους γονείς. Πρόκειται για μια έντονη περίοδο στη ζωή κάθε οικογένειας, η οποία χαρακτηρίζεται από συναισθηματικές δυσκολίες, που όμως με την ανάλογη καθοδήγηση μπορούν να ξεπεραστούν. Ας ξεκαθαρίσουμε από την αρχή, ότι τα συναισθήματα είναι έντονα όχι μόνο για το παιδί, αλλά και για τους γονείς, οι οποίοι έρχονται σε επαφή συνειδητά ή ασυνείδητα, με τις δικές τους εμπειρίες αποχωρισμού από την οικογένειά τους και ένταξής τους στην κοινωνία ενός σχολείου.

Το άγχος αποχωρισμού είναι ένα φυσιολογικό αναπτυξιακό φαινόμενο στη ζωή ενός παιδιού. Συνήθως εμφανίζεται τον 6ο μήνα της ζωής, όπου το μωρό δυσανασχετεί, όταν δεν βλέπει τους γονείς του και εξακολουθεί να υπάρχει μέχρι την ηλικία των 3 ετών. Αυτό το άγχος μειώνεται σταδιακά με το μεγάλωμα, καθώς το παιδί αποκτά τη βεβαιότητα ότι, κι όταν η μαμά φεύγει προσωρινά, δεν χάνεται, αλλά υπάρχει και θα ξαναγυρίσει. Το παιδί καλλιεργεί την ικανότητα να κρατάει την εικόνα της στη σκέψη του. Αυτό το άγχος ξαναφουντώνει, όταν το παιδί ή όλη η οικογένεια περνάει κάποιες δύσκολες καταστάσεις.

Το άγχος αποχωρισμού μπορεί να εξελιχθεί σε διαταραχή, όταν το παιδί εξακολουθεί να εκφράζει έντονο άγχος κάθε φορά που πρόκειται να αποχωριστεί τους γονείς του και όταν αυτό δεν είναι πλέον αναμενόμενο για την ηλικία του. Τα συμπτώματα που εμφανίζει το παιδί είναι:

  • επαναλαμβανόμενη ανησυχία, όταν επίκειται αποχωρισμός από τον γονιό
  • υπερβολική ανησυχία ότι κάτι κακό θα συμβεί στον γονιό του
  • άρνηση να πάει στο σχολείο ή οπουδήποτε αλλού χωρίς τη μαμά ή τον μπαμπά
  • υπερβολική ανησυχία ότι ένα δυσάρεστο
  • γεγονός θα οδηγήσει σε αποχωρισμό από τον γονιό του
  • υπερβολική απροθυμία να μείνει μόνο του
  • άρνηση να κοιμηθεί σε άλλο σπίτι ή να πάει να κοιμηθεί, χωρίς να υπάρχει δίπλα του ο γονιός του
  • επαναλαμβανόμενοι εφιάλτες με θέμα τον αποχωρισμό
  • επαναλαμβανόμενα παράπονα για σωματικούς πόνους (πονάει η κοιλιά ή το κεφάλι του), όταν ξέρει ότι ο γονιός του θα απουσιάσει.

Ας συγκρατήσουμε όμως ότι το άγχος είναι φυσιολογική αντίδραση του παιδιού τις πρώτες μέρες στο σχολείο, ειδικότερα όταν πρόκειται για την πρώτη φορά. Οι γονείς πρέπει να αναγνωρίσουν ότι δεν έχει μόνο το παιδί τους άγχος αλλά και οι ίδιοι. Φοβούνται για διάφορα θέματα, όπως για το εάν το παιδί τους θα έχει επαρκή φροντίδα και προσοχή στο σχολείο, μήπως το κακομεταχειριστούν, εάν οι δάσκαλοι θα το επιβλέπουν επαρκώς. Συχνά οι γονείς νιώθουν τύψεις, που αφήνουν το παιδί τους, και βάζουν τους εαυτούς τους σε δοκιμασία για τους λόγους που τους αναγκάζουν να το αφήσουν: αξίζει να αφήσουν το παιδί στον παιδικό σταθμό για να συνεχίσουν την επαγγελματική τους καριέρα; Πρέπει να το στείλουν στον παιδικό σταθμό, επειδή έχει έρθει ένα καινούργιο μωρό στο σπίτι και η μητέρα πρέπει να ασχοληθεί μ' αυτό; Είναι συναισθηματικά φορτισμένα θέματα αυτά, για τα οποία δεν υπάρχουν «σωστές» απαντήσεις και δεν είναι ίδιες για όλες τις οικογένειες. Επιπλέον συχνά είναι πολύ αντιφατικά τα συναισθήματα των γονέων. Από τη μια πηγαίνοντας ένα παιδί στον σταθμό ελευθερώνεται χρόνος για μια μητέρα, από την άλλη η «φωλιά» της αδειάζει για κάποιες ώρες, άλλοι άνθρωποι μπαίνουν στη ζωή του παιδιού της, το παιδί της ετοιμάζεται να αποδείξει ότι μπορεί και χωρίς αυτήν...

Εντέλει, ενώ η ένταξη σε έναν καλό παιδικό σταθμό μπορεί να είναι για κάποια παιδιά το ξεκίνημα της κοινωνικής τους ζωής και μια πολύ ευχάριστη εμπειρία, για κάποια άλλα είναι μια επώδυνη εμπειρία αποχωρισμού και για τα ίδια και για τους γονείς τους, φορτισμένη συχνά με ενοχή, θλίψη και φόβο. Για την ακρίβεια οι περισσότεροι ειδικοί συμφωνούν ότι πίσω από ένα παιδί με άγχος αποχωρισμού κρύβεται ένας γονιός με άγχος αποχωρισμού, ο οποίος έχει να αντιμετωπίσει τα δικά του πολύπλοκα συναισθήματα, που πιθανόν να συνδέονται με τις δικές του εμπειρίες στη δική του οικογένεια, όπως επισημάναμε πριν.

Δεδομένων λοιπόν κάποιων δυσκολιών που έχει ο πρώτος αυτός αποχωρισμός, όταν οι γονείς έχουν επίγνωση των δικών τους συναισθημάτων και θέλουν να βοηθήσουν το παιδί τους να προσαρμοστεί στο σχολείο, μπορούν: να του μιλήσουν για την πρώτη μέρα στο σχολείο και να το βοηθήσουν να δημιουργήσει θετικές προσδοκίες. Να το ενημερώσουν για τις δραστηριότητες που θα έχει εκεί, για το διάλειμμα, το παιχνίδι, να του μιλήσουν για τη δασκάλα και για τα άλλα παιδιά που θα βρίσκονται εκεί. Σκόπιμο θα είναι να επισκεφθούν μαζί τον χώρο του σχολείου, πριν ξεκινήσει τη φοίτησή του, να βοηθήσουν το παιδί να καταλάβει ότι το σχολείο είναι ένας όμορφος χώρος, όπου έχει να μάθει πολλά. Η δουλειά του είναι να είναι μαθητής και η δουλειά των γονέων είναι να πηγαίνουν στην εργασία τους.

Συχνά τις πρώτες μέρες, όταν το παιδί ξεκινάει για το σχολείο, κλαίει. Οι γονείς θα πρέπει να του μιλήσουν καθησυχαστικά, να το διαβεβαιώσουν για την αγάπη τους και ότι θα επιστρέψουν να το πάρουν σύντομα, χωρίς να κάνουν θέμα το γεγονός ότι το παιδί κλαίει. Να το αποχαιρετήσουν με αποφασιστικότητα, δείχνοντάς του ότι εμπιστεύονται την ικανότητά του να αντιμετωπίσει την κατάσταση. Όταν το παιδί κλαίει πολύ, καλό είναι οι γονείς να απομακρυνθούν, αντί να παραμείνουν προσπαθώντας να το ηρεμήσουν, γιατί έτσι το πρόβλημα εντείνεται.

Να εγκαινιάσουν μια ευχάριστη «ρουτίνα προετοιμασίας»: να ψωνίσουν μια τσάντα «σχολική», να ετοιμάσουν μαζί με το παιδί τα πράγματα που θα πάρει μαζί του στο σχολείο, να διαλέξουν τα ρούχα που θα φορέσει, να το ενθαρρύνουν να πάρει μαζί του κάποιο αγαπημένο του αντικείμενο από το σπίτι, μιλώντας του με ενθουσιασμό για το σχολείο.

Όταν το παιδί διαμαρτύρεται για σωματικούς πόνους, οι γονείς θα πρέπει να ακούσουν το παιδί με προσοχή, να το καθησυχάσουν, να μετριάσουν την ανησυχία του και να του πουν ότι θα πάει στο σχολείο.

Συνήθως αυτά τα απλά μέτρα βοηθούν το παιδί να πάει στο σχολείο χωρίς ιδιαίτερα αρνητικά συναισθήματα και αντιδράσεις. Αν τα μέτρα αυτά δεν έχουν αποτέλεσμα, οι γονείς δεν πρέπει να αφήσουν την κατάσταση κάνοντας διάφορους πειραματισμούς, αλλά να απευθυνθούν σε ειδικό ψυχικής υγείας. Είναι εις βάρος της ψυχικής υγείας τού παιδιού να μην αντιμετωπιστεί η κατάσταση για ένα τόσο θεμελιώδες θέμα της καθημερινής ζωής.

Εντέλει, το σημαντικότερο είναι οι γονείς να είναι αποφασισμένοι ότι ήρθε η ώρα να πάει το παιδί τους στο σχολείο, να το εμπιστευτούν ότι θα τα καταφέρει, να αναγνωρίσουν και να ελέγξουν το δικό τους άγχος και να εμπιστευτούν και τους δικούς τους εαυτούς ότι μπορούν να τα βγάλουν πέρα. Πρέπει να θυμούνται ότι ο αποχωρισμός είναι απαραίτητος και βοηθάει το παιδί να μεγαλώσει και τους ίδιους να χτίσουν και να προχωρήσουν τη ζωή τους ξεχωριστά από τα παιδιά τους.

 ------------------------

 

Γράφει η Τζαβαλιά Κερασούλα, ΠΑΙΔΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ-ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ-ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ στο ΚΕΝΤΡΟ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ «ΠΡΟΑΓΟΝΤΑΣ» (email: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε., website: www.proagontas.gr)

 

 

 

Άγχος είναι αυτό που βιώνουμε, όταν βρισκόμαστε αντιμέτωποι με γεγονότα τα οποία θεωρούμε απειλητικά για τη σωματική και τη ψυχική μας υγεία και δεν είμαστε σίγουροι αν και με ποιο τρόπο μπορούμε να αντεπεξέλθουμε.

Το άγχος δεν είναι αρρώστια. Όλοι το βιώνουν. Άλλοι σε μεγαλύτερο και άλλοι σε μικρότερο βαθμό. Χωρίς την αίσθηση του στρες δε θα αντιμετωπίζαμε τις προκλήσεις, αλλά ούτε θα αποφεύγαμε τους κινδύνους.

Καλό στρες είναι αυτό που μας βοηθάει να αντιμετωπίσουμε μια κατάσταση. Μπορεί όμως να γίνει εμπόδιο όταν οι σκέψεις το σώμα και η διάθεση μας αντιδρούν με υπερβολικό και ανεπιθύμητο τρόπο απέναντι στις περιστάσεις που έχουμε να αντιμετωπίσουμε. Το καλό στρες δεν είναι κάτι που οπωσδήποτε  μας αρέσει, όμως μας κάνει να λειτουργούμε. Το κακό στρες μειώνει την απόδοση μας και μπορεί να μας δημιουργήσει αρκετά προβλήματα.

 

Ποιες είναι οι αντιδράσεις μας στο στρες

Όσον αφορά τη διάθεση μας μπορεί να νιώθουμε τρόμο, ενοχές, νευρικότητα, ανυπομονησία, υπερδιέγερση.

Όσον αφορά το σώμα μας μπορεί να έχουμε ταχυπαλμία, κόμπο στο λαιμό, συχνοουρία, επιτάχυνση της αναπνοής, αϋπνία, στεγνό στόμα, κόμπο στο στομάχι, εφίδρωση, ιδρωμένα και κρύα χέρια.

Όσον αφορά τις σκέψεις μας μπορεί να υπάρχει δυσκολία στη συγκέντρωση, σύγχυση, προβλήματα μνήμης και επαναλαμβανόμενες σκέψεις ότι << Δεν θα τα καταφέρω, δεν είμαι καλός, τι θα πούνε οι άλλοι, πρέπει να τα πάω καλά >>.

 

Μερικά από τα πολλά γεγονότα που μπορεί να είναι στρεσογόνα περιλαμβάνουν:

Απρόβλεπτα συμβάντα που απαιτούν αλλαγές (πχ μετακόμιση), διαταραχές στην οικογενειακή ομαλή ζωή (πχ σοβαρή ασθένεια ή θάνατος και οικονομικά προβλήματα), καθημερινές δραστηριότητες που προκαλούν συναισθηματική ένταση (πχ προβλήματα με φίλους, διάβασμα για διαγώνισμα).

 

Το παιδί από τους πρώτους μήνες της ζωής του μπορεί να εμφανίσει συμπτώματα άγχους όταν δεν ικανοποιούνται οι βασικές ανάγκες του για αγάπη, στοργή, φαγητό, ζεστασιά. Αργότερα μπορεί επίσης να βιώσει άγχος από λάθη των γονιών στη διαπαιδαγώγηση του όπως η υπερπροστασία, η τελειοθηρία, ο αυταρχισμός.

Άλλες πηγές άγχους για ένα παιδί είναι ο ερχομός ενός νέου μέλους στην οικογένεια, οι οικονομικοί φόβοι, μια σοβαρή ασθένεια, θάνατος συγγενικού προσώπου, το διαζύγιο, οι τσακωμοί των γονιών του, το σχολείο και οι φίλοι του.

Το παιδί βιώνει το άγχος ως ένα δυσάρεστο συναίσθημα ενός αόριστου κινδύνου και το εκφράζει γενικά σαν να νιώθει έναν κίνδυνο, μια ανησυχία, ένα φόβο. Είναι ευαίσθητο, ευέξαπτο, με χαμηλή αυτοεκτίμηση. Δεν ευχαριστιέται το παιχνίδι, έχει έλλειψη συγκέντρωσης, αγωνιώδη αναμονή για κάτι. Μπορεί να φοβάται να κοιμηθεί μόνο του ή όταν κοιμάται να κάνει ανήσυχο ύπνο ή να βλέπει εφιάλτες.

Το παιδί μπορεί να ρωτάει τους γονείς του για ανύπαρκτους κινδύνους και για τραυματισμούς ή αρρώστιες. Τα μικρότερα παιδιά φοβούνται για τέρατα και κλεφτές ή δολοφόνους. Συνήθως τα παιδιά έχουν σωματικά ενοχλήματα όπως στομαχόπονους, κεφαλαλγίες, εμετό, ναυτία, συχνοουρία και ζαλάδα.

 

Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν ένα παιδί στην εκδήλωση του άγχους

  • Ιδιοσυγκρασιακά χαρακτηριστικά ενός παιδιού. Για παράδειγμα παιδιά που χαρακτηρίζονται συνεχώς από αρνητική διάθεση και αρνητικά συναισθήματα.
  • Περιβαλλοντικοί παράγοντες, δηλαδή το οικογενειακό περιβάλλον και οι συνθήκες ανατροφής του παιδιού. Συγκεκριμένα έχει παρατηρηθεί ότι οι αγχώδεις γονείς έχουν εφτά φορές περισσότερες πιθανότητες να έχουν αγχώδη παιδιά. Επίσης η παρουσία κάποιου μέλους στην οικογένεια με χρόνια προβλήματα υγείας. Τα παιδιά έχουν ως πρότυπο μίμησης κάποιο μέλος της οικογένειας για τα συμπτώματα και τις σωματικές τους αιτιάσεις. Άλλος παράγοντας είναι η στάση της οικογένειας απέναντι στην ασθένεια και τον πόνο. Οι προσωπικές αντιλήψεις των γονιών για το τι είναι υγιές και τι όχι και ο τρόπος που το εκφράζουν σε επίπεδο λεκτικό αλλά και σε επίπεδο συμπεριφορας. Τέλος η έλλειψη γονικής φροντίδας καθώς και η υπερπροστασία.

 

Μερικές συμβουλές που μπορούν να βοηθήσουν τους γονείς

  • Η τροποποίηση της στάσης της οικογένειας απέναντι στο πρόβλημα με σωστούς χειρισμούς μπορεί να επηρεάσει θετικά και να βοηθήσει το παιδί να ξεπεράσει αυτή την δυσκολία.
  • Είναι σημαντικό οι γονείς να μάθουν να αναγνωρίζουν τα σημάδια των παιδιών τους.
  • Να προσπαθήσουν να καταλάβουν τι του προκαλεί αυτές τις έντονες αντιδράσεις μέσα από διάλογο όπου θα το ενθαρρύνουν να εκδηλώσει τα συναισθήματα του και τις ανησυχίες του. Να διαπιστώσουν σε ποιες περιπτώσεις αγχώνεται και τι νιώθει εκείνη την ώρα που συμβαίνει αυτό. Να το ρωτήσουν ευθέως τι φοβάται ότι θα συμβεί και τι θεωρεί απειλητικό.
  • Να δείξουν κατανόηση στο πρόβλημα του και να μην αμφισβητούν το ίδιο το παιδί.
  • Να βοηθήσουν το παιδί να στρέψει την προσοχή του σε χαλαρωτικές δραστηριότητες όπως αθλήματα, ζωγραφική και μουσική.
  • Να αυξήσουν το χρόνο που περνάνε μαζί του ποιοτικά (με συζήτηση και παιχνίδι).
  • Να ενισχύουν την αυτοεκτιμηση του παιδιού. Να το ενθαρρύνουν να προσπαθεί και το επαινούνε γι αυτό αλλά να σταματήσουν το κυνήγι του βαθμού και της τελειοθηρίας.
  • Να επαινούν κάθε προσπάθεια του και να μειώσουν τις απαιτήσεις τους όσον αφορά το σχολείο και το φροντιστήριο. Δεν χρειάζεται να το ρωτάνε μόνο τι βαθμούς πήρε αλλά και αν πέρασε καλά στο σχολείο.
  • Να μειώσουν τις υπερβολικές απαιτήσεις και τις τιμωρίες.
  • Να το βοηθήσουν να υιοθετήσει μια πιο θετική στάση στα γεγονότα της ζωής διότι η ζωή είναι γεμάτη χαρές αλλά έχει και αρκετές δυσκολίες.
  • Οι ίδιοι οι γονείς πρέπει να δουν μήπως ο τρόπος που αντιδρούν σε διάφορα καθημερινά γεγονότα ενισχύει αυτή την συμπεριφορά στο παιδί και αν ισχύει κάτι τέτοιο να προσπαθήσουν να το αλλάξουν. Υπάρχουν άνθρωποι που πνίγονται σε μια κουταλιά νερό εύλογο είναι τα παιδιά τους να τους αντιγράφουν σε ανάλογες περιπτώσεις.
  • Να αποφεύγουν την αρνητική κριτική ειδικά μπροστά σε τρίτους και να μην υπάρχει σύγκριση του παιδιού με τα αδέλφια του διότι αυτό μπορεί να του προκαλέσει συναισθήματα χαμηλής αυτοπεποίθησης.
  • Να προσέξουν μήπως προβάλουν την άψογη συμπεριφορά του παιδιού ως βασικό στοιχείο της προσωπικότητας του ή αν το ίδιο το παιδί έχει υπερβολικές απαιτήσεις από τον εαυτό του.
  • Να προσπαθήσουν να περνάει ομαλά κάθε αλλαγή στην καθημερινή του ζωή όπως μια ασθένεια, μια δυσκολία, μια απογοήτευση, η γέννηση ενός νέου παιδιού στην οικογένεια.
  • Είναι αναγκαίο, όταν οι γονείς δουν κάποια σημάδια τα οποία είναι έντονα και σταθερά στο χρόνο, να ζητήσουν την βοήθεια ειδικού ο οποίος θα βοηθήσει το παιδί αλλά και τους γονείς να βρουν τα αίτια αλλά και θα τους βοηθήσει να ξεπεράσουν αυτά τα συμπτώματα, ώστε το παιδί να νιώσει ξανά την χαμένη του σιγουριά, αλλά και τρόπους αντιμετώπισης πιθανών μελλοντικών δυσκολιών.

 

-----------------------------------------------------------------------

 

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΨΥΧΟΓΙΔΗΣ, Ειδικός Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας Παιδιών-Εφήβων-Ενηλίκων

Στοιχεία Επικοινωνίας: Λ. ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ 77, ΗΡΑΚΛΕΙΟ-ΚΡΗΤΗ, ΤΗΛ: 2810-231464  /  6937 00 22 76

Παρεχόμενες Υπηρεσίες:

  • Συμβουλευτική παιδιών εφήβων ενηλίκων
  • Συμβουλευτική γάμου-σχέσης-οικογένειας
  • Μαθησιακές δυσκολίες - Δυσλεξία
  • Σύστημα Νευροψυχολογικής αποκατάστασης

---------------------------------------------------------------------------------

 

Κάντε κλικ ΕΔΩ και διαβάστε τι λέει για το άγχος στα παιδιά ο Καθηγητής της Παιδιατρικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Γιώργος Χρούσος (εκπομπή «Η ζωή είναι αλλού» - προβολή ET1, 28- 9-2011)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ INSTAGRAM

PARENTBOOK.GR

Μια μοντέρνα οικογένεια βάφει τα στερεότυπα με το χρώμα που της ταιριάζει. 

Το parentbook.gr είναι μια ιστοσελίδα για όλες τις οικογένειες. Εκείνες που έχουν παιδί, εκείνες που βιώνουν εγκυμοσύνη, δεν έχουν παντρευτεί, εκείνες που δεν θα παντρευτούν ποτέ. Γονείς, singles, κατοικίδια, όλοι μια παρέα εδώ, επιλέγουμε το χρώμα που μας ταιριάζει…

Ο παρών ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies για να εξασφαλίσει για εσάς την καλύτερη εμπειρία. More details…